Ramadan to dziewiąty miesiąc muzułmańskiego kalendarza księżycowego, miesiąc postu nakazanego wiernym w „pięciu filarach islamu”. Jest to miesiąc święty, wtedy bowiem został zesłany Koran, dowiadujemy się tego bezpośrednio ze Świętej Księgi (2,185): „To jest miesiąc ramadan, w którym został zesłany Koran – droga prosta dla ludzi i jasne dowody drogi prostej, i rozróżnienie. Kogo z was zastanie ten miesiąc, to niech pości w tym czasie.”

Post powinien trwać przez cały miesiąc czyli 29 lub 30 dni od wschodu do zachodu słońca, Koran nakazuje bowiem (2,187): „Jedzcie i pijcie, aż odróżnicie nitkę białą od czarnej o świcie. Następnie wypełniajcie post do nocy”. Oprócz jedzenia i picia wierny powinien w tym czasie powstrzymać się też od palenia tytoniu i stosunków płciowych, jak czytamy w Koranie (2, 187): „dozwolone wam jest nocą w czasie postu zbliżać się do waszych żon.”

Jednak post w ramadanie nie jest nakazem bezwarunkowym, są z niego zwolnione osoby starsze i chore, dzieci, podróżni, kobiety ciężarne i karmiące. W czasie miesiączki kobietom nie wolno pościć. Post można przesunąć na inny termin. Na mocy orzeczeń prawnych (fatw) z postu zwolnieni są np. piloci. Takie osoby powinny przez miesiąc utrzymywać osobę ubogą, gdyż jak głosi Koran (2, 183-184): „O wy, którzy wierzycie! Jest wam przypisany post (...) na określoną liczbę dni. A temu z was, kto jest chory albo w podróży, to na pewną liczbę innych dni. A na tych, którzy mogą to uczynić, ciąży obowiązek wykupu – żywienie biedaka.”

Post będzie niepełny jeżeli na jego zakończenie wierny nie ofiaruje jałmużny (ar. zakat al-fitr).
Ramadan, oprócz wyrzeczeń fizycznych, jest dla muzułmanów miesiącem wzmożonej religijności,  refleksji, pracy nad sobą i wysiłków w celu pojednania, dlatego też przez wielu witany jest z radością i nadzieją. Charakterystyczny, niemal świąteczny klimat panuje w domach muzułmanów przez cały miesiąc, wieczorny posiłek - przerwanie postu - jest dla nich okazją do spotkań w gronie rodziny, przyjaciół i sąsiadów, a miesięczny wysiłek zostanie nagrodzony trzydniowym Świętem Zakończenia Postu (ar. Id al-Fitr). Ważnym czasem jest noc z 27 na 28 ramadana, zwana Nocą Przeznaczenia (ar. Lajlat al-Kadar ) upamiętnia ona pierwsze objawienie Koranu, według wierzeń wtedy też Bóg podejmuje decyzje dotyczące losów wiernych, co potwierdza Koran (44, 2-5): „Na tę Księgę jasną! Zesłaliśmy ją w noc błogosławioną. Zaprawdę, My jesteśmy ostrzegającymi! Podczas tej nocy jest rozstrzygany wszelki mądry rozkaz, jako rozkaz pochodzący od Nas.”     

Ramadan jest czasem szczególnym dla wszystkich muzułmanów, nawet „niepraktykującym” zdarza się w tym miesiącu nie spożywać alkoholu czy decydować się na inne wyrzeczenia.